Trump yönetiminin Fed’e yönelik saldırılarını tırmandırmasının ardından, endişeler pazartesi günü piyasalara yayıldı; bu durum, merkez bankasının faiz oranlarını belirleme konusundaki özerkliğine dair kaygıları körükledi.

Fed Başkanı Jerome Powell’ın, ABD’de aleyhine soruşturma açılmasının para politikası konusundaki bir anlaşmazlığın sonucu olduğunu söylemesinin ardından dolar, ABD Hazine tahvilleri ve ABD hisse senedi vadeli işlemleri geriledi.

Düşüşler nispeten sınırlı kalsa da, Fed’in bağımsızlığı gibi hassas bir başlık ve bunun ABD piyasaları açısından doğurabileceği sonuçlar, yatırımcı tartışmalarında yeniden gündeme geldi.

Altın ons başına 4 bin 600 dolara kadar çıkarak tüm zamanların en yüksek seviyesini gördü. Gram altın da 6 bin 364 lira ile rekor tazeledi.

ABD’de ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Powell hakkında soruşturma başlatılmıştı

Washington'daki Federal Rezerv genel merkezinin tadilatına odaklandığı söylenen soruşturma, ABD Başkanı Trump ile başkan arasında uzun süredir devam eden çatışmada bir tırmanışa işaret etti.

Konuyla ilgili bilgi sahibi yetkililere göre, Columbia Bölgesi'ndeki ABD savcılığı, Federal Rezerv Başkanı Jerome H. Powell hakkında, merkez bankasının Washington'daki genel merkezinin yenilenmesi ve Powell'ın projenin kapsamı hakkında Kongre'ye yalan söyleyip söylemediği konusunda bir ceza soruşturması başlattı.

Bu soruşturma, Trump ile Powell arasında uzun süredir devam eden çekişmeyi daha da tırmandırdı.

Trump, faiz oranlarını önemli ölçüde düşürme taleplerine direndiği için Powell'a sürekli saldırıyor.

ABD Başkanı, Powell'ı 2017'de bu göreve aday göstermiş olmasına rağmen, Fed başkanını görevden almakla tehdit etti ve 2,5 milyar dolarlık genel merkez binasını yenileme projesiyle ilgili olarak "beceriksizlik" gerekçesiyle kendisine karşı dava açma olasılığını gündeme getirmişti.

Federal Rezerv Başkanı Jerome Powell, yıllardır Trump'ın sert eleştirilerine genellikle gerilimi tırmandırmaktan kaçınan yöntemlerle yanıt veriyor.

Powell: “Yönetim Fed'i faiz oranlarını düşürmeye zorlamak için kovuşturma tehdidini kullanıyor”

Bu durum pazar gecesi değişti. Olağanüstü iki dakikalık bir video mesajında Powell, yönetimin Fed'i faiz oranlarını düşürmeye zorlamak için cezai kovuşturma tehdidini kullandığını iddia etti.

Adalet Bakanlığı soruşturmasını, Fed'in siyasi kontrolden bağımsız olarak faaliyet gösterme yeteneğine yönelik doğrudan bir meydan okuma olarak nitelendirdi.

Mahkeme celpleri cuma günü geç saatlerde ulaştırıldı. Aynı zamanda bir hukukçu olan Powell, hafta sonunu danışmanlarıyla bir araya gelerek nasıl yanıt vereceğini değerlendirerek geçirdi.

Powell, yayınladığı video açıklamasıyla bu olayın karanlıkta kalmasına izin vermeyeceğini açıkça belirtti.

Görevdeki bir Fed başkanına cezai soruşturma açılması daha önce hiç görülmemiş olup, emsalsizdir. Powell'ın mesajı da öyleydi. Powell genellikle kelimelerini dikkatlice seçmesi ile tanınırken pazar günkü alışılmadık derecede sert üslubu, Beyaz Saray hakkındaki geçmiş yorumlarındaki diplomatik dilden ve incelikli tarafsızlıktan yoksundu.

Powell, “Suçlamaya yönelik ceza davası tehdidi, Başkan’ın tercihlerine uymak yerine, kamu yararına en iyi hizmet edeceğine dair kendi en iyi değerlendirmemize dayanarak faiz oranlarını belirlememizin bir sonucudur” dedi.

Powell, konuyu kamuoyuna taşıyarak, bir yanıyla özel görüşmelerde yapılan baskının gizli kalmamasını sağlıyordu. Soruşturmayı açıklama kararı, kamuoyunun yaşananlardan haberdar olması gerektiği inancını yansıtıyor olabilir. Görevdeki bir Fed Başkanı’nın kovuşturmaya uğrama ihtimali, faiz oranı kararlarını şekillendiren dinamikleri anlamaya çalışan yatırımcılar ya da herkes için “maddi/önemli” bir bilgidir.

Trump, pazar günü NBC News’e verdiği kısa bir röportajda, Adalet Bakanlığı’nın çıkardığı celpten haberi olmadığını ve herhangi bir ceza soruşturmasının Beyaz Saray’ın Powell ile faiz oranları konusunda yaşadığı anlaşmazlıklarla ilgili olmayacağını söyledi.

WSJ: "Trump, yasa ya da mahkemeler ne derse desin, merkez bankasının kontrolünü ele geçirmek istiyor"

Wall Street Jorunal, "Fed Başkanı Jerome Powell hakkındaki ceza soruşturması, nihayetinde Fed’in genel merkez binasıyla da Powell’la da, hatta faiz oranlarıyla da ilgili değil. Mesele güç. Başkan Trump, yasa ya da mahkemeler ne derse desin, merkez bankasının kontrolünü ele geçirmek istiyor.

Bu anlamda soruşturma, Powell’ın yerini alacak kişiye de bir mesaj. Bu kişinin büyük olasılıkla Trump’ın danışmanı Kevin Hassett ya da eski Fed yöneticisi Kevin Warsh olması bekleniyor. İkisi de bağımsız olacaklarını söylüyor. Ancak ikisinden biri faizleri Trump’ın isteklerine aykırı biçimde belirlerse, Powell’a yapılanın aynısıyla karşılaşacaklarını da hesaba katmaları gerekiyor. Bu da “hizada kalmak” için güçlü bir teşvik oluşturuyor." yorumunu yaptı.

Donald Trump’ın Beyaz Saray’daki ikinci yılının körüklediği ekonomik sis perdesi içinde yolunu bulmaya çalışan merkez bankaları nedeniyle, küresel ölçekte faiz oranlarında belirgin bir ayrışma dönemi kapıda.

Bloomberg Economics’e göre, pandemi sonrasında merkez bankalarının birlikte ve aynı yönde uyguladığı faiz artırma-indirme süreci sona eriyor; bunun yerine gelişmiş ülkelerin her birinin kendi ekonomik koşullarına göre farklı zamanlarda ve farklı yönlerde hareket ettiği, uyumun azaldığı bir döneme giriliyor.

Kaynaklar: Financial Times - Bloomberg - New York Times - Wall Street Journal