İran, Türkiye'de planlanan görüşmeler yerine yalnızca ABD'li yetkililerle nükleer programına odaklanan daha dar kapsamlı görüşmeler için Umman'da görüşmeyi önerdi.
İran'ın diplomatik hamlesi, askeri eylemlerle birlikte, Tahran'ın bölgesel askeri yığılma ortamında ABD'ye baskı yapmayı amaçladığını gösteriyordu.
İran'ın değişen talepleri karşısında Axios haber sitesine konuşan iki ABD'li yetkili, ABD’nin çarşamba günü İran'a, cuma günü yapılması planlanan görüşmelerin yeri ve formatının değiştirilmesi yönündeki Tahran'ın taleplerini kabul etmeyeceğini bildirdiği söyledi.
Diplomatik yollar tükeniyor mu?
Bu çıkmaz, diplomatik yolu tıkayabilir ve Trump yönetiminin askeri harekâtı tercih etmesine neden olabilir.
ABD ve İran, diğer Orta Doğu ülkelerinin gözlemci olarak katılımıyla cuma günü İstanbul'da bir araya gelme konusunda anlaşmışlardı.
Ancak İranlılar salı günü, görüşmelerin Umman'a taşınmasını ve ikili formatta yapılmasını istediklerini, böylece görüşmelerin yalnızca nükleer konulara odaklanmasını ve ABD ile bölgedeki ülkeler için öncelikli olan füzeler gibi diğer konulara değinilmemesini sağlamak istediklerini söylediler.
ABD yetkilileri yer değiştirme talebini değerlendirdi ancak çarşamba günü reddetme kararı aldı.
Amerikalı bir yetkili, İranlıların orijinal formata geri dönmeye istekli olmaları halinde ABD'nin bu hafta veya önümüzdeki hafta görüşmeye hazır olduğunu söyledi.
Üst düzey yetkili, Trump'ın askeri müdahale tehditlerine atıfta bulunarak, "Hızlı bir şekilde gerçek bir anlaşmaya varmak istiyoruz, aksi takdirde insanlar başka seçeneklere yönelecekler" dedi.
ikinci bir ABD'li yetkili ise "Bir uzlaşmaya varmaya çalıştık ama İranlılar reddetti. Görüşmelerin bu hafta hiç gerçekleşmeme ihtimali yüksek” dedi.
ABD yetkilileri, Beyaz Saray temsilcisi Steve Witkoff ve Trump'ın damadı ve danışmanı Jared Kushner'ın perşembe günü Katar'a giderek başbakanla İran konusunda görüşmeler yapmasının beklendiğini söyledi.
Şu anki planlarına göre İranlılarla görüşmek üzere seyahat etmek yerine Miami'ye geri dönmeyi düşünüyorlar.
“Bundan sonra olacaklar açısından pek de hayırlı bir durum değil"
ABD'li yetkililer, İran'ın son günlerdeki davranışları ve önceki görüşmelerde bir ilerleme kaydedilememesi göz önüne alındığında, bir anlaşmanın mümkün olduğuna şüpheyle baktıklarını söylediler.
Wall Street Journal’e konuşan Uluslararası Kriz Grubu'nun ABD program direktörü Michael Wahid Hanna, "Bundan sonra olacaklar açısından pek de hayırlı bir durum değil" dedi.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran'ın tutum değişikliğinin krize diplomatik çözüm bulunmasını geciktirme riski taşıdığını söyledi.
Rubio gazetecilere, "Bu adamlarla bir anlaşmaya varabileceğimizden emin değilim, ama bunu öğrenmeye çalışacağız. Bir şeyler yapılabileceğini anlamaya çalışmanın bir zararı olmadığını düşünüyoruz" dedi.
“İran'ın karakteristik müzakere taktikleri”
Ortadoğu ve Batı'dan mevcut ve eski yetkililere göre, bu hamleler İran'ın karakteristik müzakere taktikleriydi. İranlı müzakereciler yıllardır muhataplarını alt etmek için baskı taktikleri ve son dakika yer ve konu değişiklikleri kullanıyorlar.
Eski ABD'li üst düzey diplomat ve İran'la nükleer müzakerelerde görev yapmış olan Alan Eyre, "Nükleer müzakerelerde daha önce de böyle oldu; şöyle bir tarihte her iki tarafın da X'in gerçekleşeceği konusunda anlaştığını düşünüyorsunuz, sonra konu yeniden açılıyor" dedi.
Yorumunuz