Beyaz Saray, BBC’ye yaptığı açıklamada, NATO üyesi Danimarka’ya bağlı yarı özerk bir bölge olan Grönland’ın edinilmesinin “ulusal güvenlik önceliği” olduğunu belirtti.

Açıklama, Avrupalı liderlerin Danimarka’ya destek veren ortak bir bildiri yayımlamasından saatler sonra yapıldı. Danimarka, Trump’ın Arktik adaya yönelik hedeflerine karşı çıkıyordu.

Trump, hafta sonu yaptığı açıklamalarda ABD’nin güvenlik gerekçeleriyle Grönland’a “ihtiyacı olduğunu” yineledi. Bunun üzerine Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, ABD’den gelecek herhangi bir saldırının NATO’nun sonu anlamına geleceği uyarısında bulundu.

Beyaz Saray salı günü şu açıklamayı yaptı:

“Başkan ve ekibi, bu önemli dış politika hedefini gerçekleştirmek için bir dizi seçeneği tartışıyor ve elbette ABD ordusunun kullanılması, başkomutanın her zaman elinin altındaki bir seçenektir.”

NATO, dış saldırı durumunda müttefiklerin birbirine yardım etmesinin beklendiği transatlantik bir askeri ittifaktır.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da pazartesi günü Kongre’de kapalı oturumda milletvekillerine yaptığı bilgilendirmede, Trump yönetiminin Grönland’ı işgal etmeyi planlamadığını, bunun yerine adayı Danimarka’dan satın alma seçeneğinin gündemde olduğunu söyledi. Wall Street Journal ve diğer ABD medyası bu bilgiyi aktardı.

Salı günü ise ABD Dışişleri Bakanlığı sözcüsü BBC’ye yaptığı açıklamada, ABD’nin “Amerikalılara ve Grönland halkına fayda sağlayacak kalıcı ticari ilişkiler kurmaya istekli olduğunu” ifade etti.
Sözcü ayrıca şunları söyledi:

“Ortak hasımlarımız Arktik bölgede giderek daha aktif hâle geliyor. Bu, ABD’nin, Danimarka Krallığı’nın ve NATO müttefiklerinin ortak bir kaygısıdır.”

Grönland ve Danimarka daha önce, ABD’nin ada üzerindeki iddialarını görüşmek üzere Rubio ile acil bir toplantı talep ettiklerini açıklamıştı.

Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Løkke Rasmussen, ABD’nin en üst düzey diplomatıyla yapılacak görüşmenin “bazı yanlış anlamaları” gidereceğini söyledi.

Salı günü altı Avrupalı müttefik Danimarka’ya desteklerini açıklamıştı.

Birleşik Krallık, Fransa, Almanya, İtalya, Polonya, İspanya ve Danimarka liderleri ortak bildiride, “Grönland halkına aittir ve ilişkileriyle ilgili konularda yalnızca Danimarka ve Grönland karar verebilir” dedi.

Arktik güvenliğinde ABD ile aynı derecede istekli olduklarını vurgulayan Avrupalı imzacılar, bunun ABD de dâhil olmak üzere NATO müttefikleri tarafından “kolektif” şekilde sağlanması gerektiğini belirtti.

Ayrıca, “Birleşmiş Milletler Şartı’nın egemenlik, toprak bütünlüğü ve sınırların dokunulmazlığı ilkeleri dâhil olmak üzere korunması” çağrısında bulundular.

Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen açıklamayı memnuniyetle karşıladı ve “saygılı bir diyalog” çağrısı yaptı.

Nielsen, “Diyalog, Grönland’ın statüsünün uluslararası hukuk ve toprak bütünlüğü ilkesine dayandığı gerçeğine saygı çerçevesinde yürütülmelidir” dedi.

Grönland’ın geleceği meselesi, ABD’nin Venezuela’ya yönelik askeri müdahalesinin ardından yeniden gündeme geldi. Bu operasyonda elit ABD birlikleri Devlet Başkanı Nicolás Maduro’yu yakalayarak New York’a götürmüş ve uyuşturucu ile silah suçlamalarıyla yargılanmasını sağlamıştı.

Bu baskından bir gün sonra, Trump’ın üst düzey danışmanlarından birinin eşi olan Katie Miller, sosyal medyada Grönland’ı ABD bayrağı renkleriyle gösteren bir harita ve yanında “YAKINDA” kelimesini paylaştı.

Pazartesi günü eşi Stephen Miller, CNN’e verdiği röportajda bunun “ABD hükümetinin Grönland’ın ABD’nin parçası olması gerektiği yönündeki resmî tutumu” olduğunu söyledi.

ABD’nin Grönland’ı ilhak etmek için güç kullanıp kullanmayacağı sorulduğunda Miller, “Grönland’ın geleceği için kimse ABD ile savaşmaz” yanıtını verdi.

57 bin nüfusa sahip Grönland’da ABD’nin bir askeri üssü bulunuyor

Yaklaşık 57 bin nüfusa sahip Grönland, 1979’dan bu yana geniş bir özerkliğe sahip olsa da savunma ve dış politika Danimarka’nın yetki alanında bulunuyor.

Çoğu Grönlandlı uzun vadede Danimarka’dan bağımsızlığı desteklese de kamuoyu yoklamaları, ABD’nin parçası olmaya ezici bir karşıtlık olduğunu gösteriyor. ABD’nin adada hâlihazırda bir askeri üssü bulunuyor.

Batıdaki Ilulissat kentinde yaşayan 27 yaşındaki Inuit Morgan Angaju, BBC’ye yaptığı açıklamada, “Özgür dünyanın liderinin Danimarka ve Grönland ile alay ederek bizi sahip olunacak bir şey gibi konuşmasını dinlemek dehşet vericiydi” dedi.

“Biz zaten Grönland halkına aidiz. Kalaallit Nunaat, Grönland halkının toprağı demektir” diye ekledi.

Angaju, Grönland Başbakanı’nın Maduro ile aynı kaderi paylaşıp paylaşmayacağı ya da ABD’nin “ülkemizi işgal edip etmeyeceği” konusunda endişe duyduğunu söyledi.

Buna karşın, kuzeydeki Qaanaaq kasabasında yaşayan 42 yaşındaki Inuit avcı Aleqatsiaq Peary, ABD sahipliği ihtimaline daha kayıtsız yaklaştı.

“Bir efendiden diğerine, bir işgalciden diğerine geçmek olur” dedi. “Biz Danimarka’nın altında bir koloniyiz. Danimarka yönetimi altında zaten çok şey kaybediyoruz.” diyerek tepkisini gösterdi.

Peary, “Trump’a ayıracak vaktim yok. Halkımızın acil ihtiyaçları var” diyerek, buzların erimesi nedeniyle avcıların geçimlerini sağlayamaz hâle geldiğini anlattı.

Reuters’a konuşan ismi açıklanmayan üst düzey bir ABD yetkilisi, seçenekler arasında Grönland’ın doğrudan satın alınmasının ya da askeri varlık karşılığında ekonomik faydalar sunan bir

Cumhuriyetçi Senatör: "Umudum, Avrupa’nın güçlü bir Amerika’nın Batı uygarlığı için iyi olduğunu anlamasıdır"

Missouri’li Cumhuriyetçi Senatör Eric Schmitt de salı günü BBC’ye yaptığı açıklamada ulusal güvenlik boyutuna dikkat çekti.

“Şu anda sadece görüşmeler yapılıyor” diyen Schmitt, “Umudum, Avrupa’nın güçlü bir Amerika’nın Batı uygarlığı için iyi olduğunu anlamasıdır” ifadelerini kullandı.

Trump, ilk başkanlık döneminde Grönland’ı Arktik’te stratejik bir ABD merkezi olarak edinme fikrini ortaya atmış ve 2019’da bunu “esas olarak büyük bir emlak anlaşması” olarak tanımlamıştı.

Rusya ve Çin’in adaya artan ilgisi, eriyen buzların yeni ticaret yollarını mümkün kılması ve adadaki işlenmemiş nadir toprak elementleri nedeniyle giderek artıyor.

Trump mart ayında ABD’nin “gereken yere kadar gideceğini” söyleyerek Grönland üzerinde kontrol sağlama niyetini açıkça dile getirmişti.

Geçen yaz Kongre’de yapılan bir oturumda ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth’e Pentagon’un gerekirse Grönland’ı zorla ele geçirme planları olup olmadığı sorulmuş, Hegseth ise “her türlü olasılık için planlarımız var” yanıtını vermişti.

Kaynak: BBC