Kıbrıs Rum İstatistik Dairesi, enflasyonun ölçülmesinde kullanılan Tüketici Fiyat Endeksi’nin oluşturulmasına ilişkin değişikliklere gitmeye karar verdi.

Ocak 2026’dan itibaren, derhal uygulanacak olan bu değişiklikler, hem Avrupa düzenlemelerinden hem de Nisan 2023 - Mart 2024 döneminde gerçekleştirilen, ancak sonuçları Mayıs 2025’te kamuoyuna açıklanan hanehalkı bütçe araştırmasının bulgularından kaynaklandı.

Kıbrıs Rum İstatistik Dairesi’nin değişiklikleri dört eksen üzerinde yoğunlaşacak:

(1) Her bir ürünün Fiyat Endeksi içindeki ağırlığına bağlı olarak ağırlık katsayılarının güncellenmesi,
(2) Sınıflandırma sisteminin yeni bir sürümünün uygulanması,
(3) Baz yılın 2015’ten 2025’e değiştirilmesi,
(4) Tüketici Fiyat Endeksi’ndeki ürün bileşiminin farklılaştırılması.

Rum İstatistik Dairesi’ne göre, bu değişiklikler enflasyonun hesaplanma biçimi üzerinde esaslı bir etki yaratmayacaktır.

Temel değişiklikler

Ortaya çıkacak en önemli iki temel değişiklik, ağırlık katsayılarının güncellenmesi ve kuşkusuz Tüketici Fiyat Endeksi’ndeki ürün bileşiminin, diğer bir deyişle yaygın olarak bilinen adıyla hanehalkı sepetinin farklılaştırılmasıdır.

Hanehalkı sepeti, hanelerin önemli tutarlarda harcama yaptığı ürün ve hizmetlerden oluşur ve TÜFE’nin oluşturulması amacıyla belirli katsayılarla ağırlıklandırılır.

Ağırlık katsayıları ise, endekste yer alan mal ve hizmetlerin TÜFE’yi hangi oranda veya hangi ağırlıkla etkilediğini ifade eder.

Öngörülen değişikliklere göre, yeni hanehalkı sepeti 850 mal ve hizmet içerecek; bu sayı önceki sepette 805 idi. 130 yeni mal ve hizmet eklenecek, 85 mal ise sepetten çıkarılacak.

Yeni ürünlerin seçimi ve mevcut ürünlerin çıkarılması, son hanehalkı bütçe araştırmasına dayanarak, hanelerin yıllık harcamalarına göre yapıldı.

"Farklı şekilde satın alıyoruz"

Tüketim alışkanlıkları ve elbette tüketim harcamaları, son yıllarda belirgin biçimde değişti. Bu durum, yaşam tarzındaki değişimlerin ve günlük ihtiyaçlara ilişkin ortaya çıkan farklılaşmaların bir sonucudur.

Hanehalkı sepetindeki ürün bileşimi de farklılaşmıştır.

Dolayısıyla, enflasyonun ölçülme yöntemi değişmese bile, ürünlerin değişmesi ve endeksteki ağırlıkları, artış ve azalış oranını muhtemelen etkileyebilecektir.

Nitekim Kıbrıs Rum İstatistik Dairesi’nin de açıkladığı üzere, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), haneler tarafından tüketilen tüketim malları ve hizmetlerinin fiyatlarındaki zaman içindeki değişimleri ölçmek amacıyla oluşturulan ekonomik bir göstergedir. TÜFE’nin amacı, nihai tüketim harcamalarının tüm yelpazesini kapsayarak enflasyona ilişkin zamanında ve net bir tablo sunmaktır.

Diğer iki değişikliğe gelince, bunlar esas olarak Avrupa yükümlülüklerinden kaynaklanmaktadır. İlki, sınıflandırma sisteminin yeni bir sürümünün (ECOICOP v2) uygulanmasıdır. Yani mevcut 12 kategori 13’e çıkarılacak. Ayrıca baz yıl 2015’ten 2025’e değiştirilecek.

Eski baz yıllarına ve önceki sınıflandırmaya ait veriler, Kıbrıs Rum İstatistik Dairesi’nin internet portalında erişilebilir olmaya devam edecek.

Haberin tamamını Fileleftheros gazetesinden okuyabilirsiniz.